Demokrasi: başlangıçta “Doğrudan Demokrasi” olarak uygulama alanı bulmuştu. Bu aşamada (City state/Şehir devleti) halk bütünüyle yönetime katılmaktaydı.
Nüfus artışı, devletlerin büyümesi gibi sebepler, halkın yönetime katılımını temsilcileri eliyle kullanmasını zorunlu kılmış bunun sonucunda da “Temsili Demokrasi” doğmuştur. Siyasi partilerde temsili demokrasinin uygulama araçlarıdır.
Siyasi partileri sadece program ve tüzükleriyle değerlendirmek eksiklik olur. Doğru terazi “Söz ve davranış/söylem ve eylem uyumu, tutarlılığıdır” Sadece siyasi partiler değil, insan olarak yapmayacağımız şeyleri söylememiz yanlıştır, sakıncalıdır.
Kur’an-ı Kerim’de Saf suresi ikinci ayette “Ey iman edenler! Yapmayacağınız şeyleri niçin söylüyorsunuz” üçüncü ayette de “Yapmayacağınız şeyleri söylemeniz, Allah katında büyük bir nefretle karşılanır.” Devam eden ayetlerde de vurgulu bir şekilde anlatılır.
Siyasi Partilerin tutarlılık sergileyebilmesi, parti programlarının hayat bulması gibi temel hususlarda; alemşümül/evrensel standartları yakalamış demokratik bir zemin ve istikrarlı bir ortamın olması da gerekir.
Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Osmanlı’nın külleri üzerinde kurulmuştur. Komitacı İttihat ve Terakki çetesi, Osmanlı’yı 1.Cihan harbinde Almanya’nın yanında savaşa sokarak imparatorluğun sonunu getirmişti. İstanbul ve Anadolu galip devletlerce işgal edilmiş, Yunan Polatlı’ya kadar gelmişti.Yunanlıları yenerek Lozan’a gittik. Lozan sonrası süreçte İngiliz’i Fransız’ı İtalyan’ı ülkemizi terk etmiştir.
Çünkü Lozan’da istediklerini aldılar. İnönü’nün Lozan için söylediği birkaç cümle.
“Ben bütün konferans esnasında bu ağır mesuliyetin yükü altında çalıştım. (…) Eğer dünyada tek kimse çıkıp da bana daha yapılacak fedakârlıklar vardı, şu kararı almalıydınız! diyebilirse onları yapmaya razı olurum. Ben fedakârlığı son haddine vardırdım. Toprak meselelerinin hepsi halledildi. Bu meselelerde kendi zararımıza ve müttefiklerin lehine kararlar aldık.
Ekalliyetler (azınlıklar) meselesini müttefiklerin dilediği gibi hallettik.
Boğazların serbestliğini kabul ettik. (Boğazlardan ülkeler para ödemeden geçer)
Adli kapitülasyonlar meselesinde anlaştık. (…) Nihayet bu meselede de her aklı başında insanın kâfi addedeceği bir hal tarzını kabul ettik.
(Mustafa Armağan 28 Ara 2025 Akit)
Birinci meclis Lozan anlaşmasını imzalamadı. 27 Mart 1923 Mecliste bir ara Atatürk’le arasında birbirine silah çekme noktasına varan sert tartışmanın yaşandığı Ali Şükrü Bey Ankara’da Topal Osman tarafından boğularak öldürüldü. 4 gün sonra 1 Nisan 1923 erken seçim kararı alındı. (Kısaca meclis feshedildi) İkinci mecliste Hasan Basri Çantay, Mehmet Akif Ersoy gibi Millî Mücadeleye destek vermiş mütedeyyin isimlere yer verilmedi. Yeni meclis 24 Temmuz’da Lozan’ı imzaladı, Bunun dışında Musul’u da bıraktık. 6 Ekim 1923 tarihinde İngilizler İstanbul’u bir devir teslim ile Fahrettin Altay Paşaya teslim ettiler. (Yani İstanbul’u savaşarak düşmanı denize dökerek kurtarmış değiliz) 29 Ekim’de de Cumhuriyeti ilan ettik
Devlet bu çalkantılı zor şartlarla kuruldu. O bahane ile kuruluş dönemini rakipsiz ve denetimi olmayan tek partili bir sistemle geçtik. Bu dönemde Demokrasiden söz edilemez. İki parti denemesi vardır. Birincisi 6 ay 16 gün yaşamış ve hükümetçe kapatılmıştır. İkincisi Atatürk’ün denetim (murakabe) olmalı inancıyla kurdurduğu parti 95 gün sonra kapattırılmıştır.
Hulasa bu antidemokratik süre çok uzamıştır.
Çok partili siyasal sisteme geçişimiz ikinci dünya savaşı sonrası oluşan “yenidünya düzeninde yer alabilmemiz için, zorunlu bir geçişti. Özetle o günkü tek parti elitinin engin demokrasi anlayışından doğan bir geçiş değil, zorunlu bir kabullenmeydi” Ama hiçbir zaman demokrasi tam olarak hazmedilemedi. Bu durum; o ana kadar devlet erkini elinde bulunduran kesim için güç ve konum kaybı demekti.
Halk penceresinden bakınca en basitinden neler değişiyordu? Türk halkı,14 Mayıs 1950’de yapılan seçimde tek parti iktidarını “Yeter! Söz Milletindir!” sloganıyla devirip Demokrat Partiyi iktidara getirmişti. Bu basit bir iktidar değişikliği değildi. Çok farklı anlamları vardı. Halk kendi önemini ve verdiği oyun gücünü anlamıştı. Verdiği oya karşı yol, su, elektrik, okul, hastane vb. istiyordu ama bununla yetinmiyordu, asıl isteği farklıydı “adam yerine konmak istiyordu” İstediğini de elde etmişti.
Bu yeni yapıdan halk memnundu. Köy muhtarı Bakanın kapısını çalıyor, belediye başkanı Başbakana doğrudan telefon ediyor, Cumhurbaşkanı treni köy istasyonunda durup, vatandaşın hali hatırı soruluyordu.
Bütün bu yeni durumdan hiç mi hiç hoşlanmayanlarda vardı. Doğal olarak eski yetkileri ellerinden alınanlar ya da yetkilerini eski keyfilikte kullanamayanlar bu durumdan hiç memnun değildiler. Çünkü çarıklı, poturlu, kasketli dedikleri kesimle aynı hizada bulunmak onları rahatsız ediyordu. Her ne kadar bu insanlar için Atatürk “milletin efendisi” demiş olsa da
Öyle gariptir ki DP kadrosu CHP kadrosunun içinden çıkmış bir kadroydu. İdeolojik olarak CHP'den farklı olmayan DP, daha az merkeziyetçi ve daha az bürokratik bir devlet öngörüyordu. Laik, demokrat, Atatürkçü bir çizgideydi. Üstelik 25 Temmuz 1951'de Atatürk'ü Koruma Kanununu olarak bilinen kanunu çıkarmış bir parti olmasına rağmen; karalama kampanyasında irtica ile suçlanmıştı.
Türkiye’de istikrarsızlığın, kavganın, demokratik ve ekonomik yönden geri kalışımızın ana nedeni buralarda yatar. Müdahale gerekçesi olarak yapılan suçlamalar sadece kılıftır. Hegemonik konumda olanlar, yıllar içinde yapılan demokrasi dışı müdahale ve düzenlemelerle sistem içinde konumlarını sağlamlaştırıp kendilerini de garantiye aldılar. 1961 anayasası geçici 4.maddesi ve 1982 anayasasınıngeçici 15.maddesi ile darbeciler ve darbe sürecinde görev alanlar hakkında yargı yoluna gidilemez hükmü vardır. 12 Eylül 2010 tarihinde yapılan Anayasa değişikliği referandumuyla 1982 anayasasının geçici 15. maddesi yürürlükten kaldırılmıştı. Hayatta olan darbecilerden Tahsin Şahinkaya ve Kenan Evren yargılanmış, rütbeleri sökülmüş, müebbet hapis cezası verilmiştir.
Bu denli müdahaleler ahlaki aşınmaya da sebep olur. Baskıcı yönetimler sonucu toplumda yalan yaygınlaşır. Yalana inananlar çoğalır. Müdahale süreçlerinde de adeta devlet yalanları piyasaya sürülür. Böyle iklimlerde Nazilerin propaganda bakanı Göebbels’in yalan teorisi gündemde vücut bulur. Ne diyordu Göebbels
“Halk büyük yalanlara, küçük yalanlara göre daha çabuk inanır,”
“Bir şeyi ne kadar uzun süre tekrarlarsanız, insanlar ona o kadar fazla inanırlar." Yalan tekrarı ile ilgili şu tespiti önemlidir. “Hıristiyanlığın bu kadar etkili olmasının sebebi 2000 yıldır aynı şeyi söylüyor olmasıdır."
Hazımsızlar vesayetçilerdir. Hazımsızlık sonucunda da her türlü suçlamayla, halk iradesi hiçe sayılarak karalama, iftira ve çirkin manipülasyonlarla siyaset kurumu zayıflatılmaya çalışılmıştır. Oynanan oyun her zaman özünde aynı olmuştur. Sadece kamuoyu oluşturma formatı konjonktüre göre farklılık göstermiştir.
Devlet yalanına bir örnek verelim: Eskişehir Örf İdare (sıkıyönetim) Kumandanlığı Tebliği:Ankara'da bütün hükümet erkanı ve Demokrat Parti başkanları yabancı memlekete kaçarken yakalanmışlardır. Beraberlerinde 12 uçak dolusu altın mücevherat ve parayı kaçırmakta iken yakalandılar. Sabık Başbakan Adnan Menderes ve sabık Reisicumhur
Celal Bayar askeri kumandanlık tarafından tevfik dilmiştir. (Tutuklanmıştır)
Eskişehir'de matbaası olan herkes bu havadisi (olayı) basıp yayınlamalıdır.
Eskişehir Örfi İdare Komutanı Tuğgeneral Bedil Kireçtepe.
(Kadir Mısıroğlu böyle bir yalanı duyduğunda hiddetle ayağa kalkar ve ÇÜÜÜŞ! derdi)
Türkiye, Ak Parti ile yönetimde istikrarlı bir dönem yaşıyor. Başkanlık sistemi ile sıkça hükümet değişikliği, zamanından önce seçimler yaparak istikrarı yok edecek nedenler ortadan kaldırılmıştır. Bu yapı bazılarının keyfini kaçırır, karalama yaparlar. Nedeni de kimilerinin eski konumu, kimilerinin varlık gerekçesinin yok oluşudur.
Karalamalar için bir örnek verelim: Terörle mücadelede İngiltere’de Tony Blair IRA ile anlaşırkenyapılan suçlamaları “İngiltere için şeytanla bile pazarlık yaparım” sözüyle susturur. Bizde ise Cumhurbaşkanımızın, başbakanken 2005 Ağustos ayında Diyarbakır’da yaptığı konuşma üzerine koparılan fırtınaları hatırlayalım. Oysa bu konuda Mesut Yılmaz “Avrupa birliğine giden yol Diyarbakır’dan geçer” demişti. Demirel ve İnönü Diyarbakır’a gittiklerinde, Başbakan Demirel “Kürt realitesini kabul ediyorum” demişti. CHP konu ile ilgili hem rapor hazırlamış hem de programında konuya yer vermişti. Bu raporun birçok yerinde “Kürt sorunu” ifadesi geçmektedir.Üstelik o günkü şartlar çatışmaların üst limitlerde olduğunu gösteriyordu. Peki CumhurbaşkanıDiyarbakır’da ne demişti? “Eğer mutlaka bir isim vermek gerekirse; Kürt sorunu.” dedi. Bu ifade “Kürt realitesi” ifadesinden çok daha farklı bir ifadedir. Çünkü realite gerçektir, tartışılmaz ve kabul edilir. Sorun ise çözülür.
Bugün etrafımız ateş çemberidir. “Terörsüz Türkiye projesi” bazı muhaliflerce polemik konusu yapılıyor. Oysa bu proje ile Türkiye olarak muhtemel düşmanların cephelerini de ellerinden alıyoruz.Aleyhte konuşmak kolaydır. Bu ülke 1984 yılından buyana terörle boğuşuyor. Neler denenmedi ki?
Turgut Özal döneminden başlayıp bugüne kadar "eve dönüş ya da pişmanlık yasası" olarak adlandırılan bir sürü yasal düzenleme yapıldı.
Özal’ın başbakanlığı döneminde 2 (iki),
Akbulut'un başbakanlığı döneminde 1 (bir)
Demirel ve İnönü (DYP-SHP) koalisyonu döneminde 1 (bir)
Tansu Çiller Deniz Baykal (DYP-CHP) koalisyonu döneminde 1 (bir)
57.hükümet (DSP MHP ANAP) döneminde de birincisi 26 Haziran 1999 tarihinde diğeri de 24 Şubat 2000 tarihinde olmak üzere 2 (iki) düzenleme,
AK Parti döneminde de biri ceza kanununda yapılan değişikle diğeri de öncekiler gibi özel düzenleme olmak üzere 2 (iki) adet yasa çıkarıldı.
Toplam olarak dokuz adet pişmanlık/eve dönüş yasası çıkarıldı ama sorun çözülemedi. Çözüm sürecini de baltaladılar. Silahları gömüp (İngiltere’de Ira gibi) yurt dışına çıkış adımı da (çukur kazılarak) baltalandı. Devletin çözüm hamleleri karşılıksız kalmıştır.
“PKK silah bırakıyorum dese de bırakamadı” Çünkü PKK demek ABD ve İsrail demekti. ABD kongresinden silah ve para yardımı alıyordu. Cemil Çiçek TBMM başkanıyken söylemişti. “Silah bırakma iradesi örgütün elinde değildir, istese de bırakamaz”
Sadece PKK dersek yanlış olur. Sadece yurtdışı dersek yine yanlış olur. PKK sayesinde yurt içinde de nemalananlar olmuştur. Suriye’de Esat devrilince işler değişti. Terörsüz Türkiye için iyi bir fırsat doğdu. Başarırsak Türkiye asırlık kayıplarını telafi edecektir.