Üç harfli zincir marketlere yönelik tepkiler sürüyor.
Kapısına zincir vurulmasını isteyen siyasiler bile var!
Ürünlerine keyfi zam ve stokçuluk yaptıkları, enflasyonu bilerek zıplatıp vatandaşı darda hükümeti zorda bıraktıkları iddia ediliyor.
Geçtiğimiz yıllarda benzeri suçlamalarla soğan patatesçi kabzımallar da karşılaşmış, depolarına baskınlar yapılıp ciddi cezalar kesilmişti.
Yerel yönetimler de tarladan satın aldıkları patates soğanı tanzim satış çadırları kurarak, ucuza satmıştı vatandaşa…
Zincir marketlerin hepsi olmasa da aralarında gerçekten enflasyonu suiistimal eden, ekonomik kriz fırsatçıları var.
Bunlar sadece üç harften oluşan marketler değil, diğerleri de reyonlarındaki etiketleri güncelleme hızında zamanla yarışıyorlar!
Daha önce ciddi anlamda para cezası kesiliyordu o marketlere ama bu da çözüm olmadı. Çünkü cezanın miktarını etiketlere yansıtıyor, onu da tüketiciden tahsil ediyorlar!
Fakat marketleri tamamen kapatma cezası da ekonomide serbest piyasayı benimseyen demokratik bir ülkeye yakışmaz…
Patronu cezalandıralım derken olan o marketlerde asgari ücret maaşıyla kasiyerlik, reyon görevlisi, temizlikçi ve forklift operatörü görevini aynı anda yapan çoğu üniversite mezunu gençlere olur!
Bir diğer tehlikesi de…
Ülkede her zam yapanı kapatmaya kalkarsak, özelde ve kamuda açık yer bulmakta güçlük çekebiliriz!
Peki ne yapılabilir?
TESK Başkanı Bendeniz Palandöken ilginç bir öneride bulunmuş…
Yasal düzenlemeyle zincir marketleri CEO’larını zincire vurmadan yola getirmeyi öneriyor…
Diyor ki;
“Hızlı tüketim malları dışındaki ürünlerle, kendi özel markalı ürünleri satmasınlar. İndirim kampanyası ve reklam bütçeleri sınırlandırılsın. Devlete lisans bedeli ödesinler. Kuralları belli olsun… Sabah on, akşam yedi açık olsun. Pazar günleri çalışmasınlar. Ekmek, sigara, et, alkollü içecek, mobilya, elektronik ve beyaz eşya, hırdavat, giyim ve ev tekstili, otomobil araç gereçleri satmasınlar…”
Palandöken Başkan’ın önerilerini ilgili bakanlıklar mutlaka dikkate alacaktır… Onlara ilave olarak bendenizin de naçizane birkaç radikel(!) önerisi var…
İşte kazıkçı zincir marketleri yola getirecek önerilerim:
* Ürünlerine sırf enflasyonu zıplatmak için keyfi zam yaptıkları zabıta İrfan tarafından tespit edilen zincir marketlerin harf sayısı üçten 29’a çıkarılsın!
* İsmi üç harften çok olan marketlerden de harf sayısı düşürülsün!
* Kapısına ve alışveriş poşetlerinin üzerinde, “Dikkat! Bu market sizi kazıklıyor!” yazılsın…
* Market içinde kullanılan alışveriş arabalarına da, ehliyet, kasko, sigorta, fenni muayene ve otopark zorunluluğu getirilsin, her birinden vergi alınsın!
* Marketlerin içi labirent şeklinde düzenlensin!
