Kıymetli okurlarım. 2021 Yılı sonu ve 2022 Ocak Ayı içerisinde saygın yabancı tıp dergilerinden derlediğim ve yararlı olacağına inandığım bazı bilgileri sizlere aktarmak istiyorum. Özellikle sık rastlanılan 2 konuyu ele almak istedim bu haftaki yazımda.
A- D vitamini eksikliği depresyona neden olabilir. D vitamini artık bir hormon olarak düşünülmektedir. Asıl kaynağı cildimize temas eden güneş ışınlarının başlattığı kimyasal reaksiyonlardır. Bilim insanları depresyonda olan kişilerin büyük çoğunluğunun vücutlarında D vitamininin eksik olduğunu bulmuşlardır. Özellikle gebelikte düşük D vitaminine sahip olanların doğum sonrasında girdiği lohusalık depresyonu bu vitaminin eksikliği ile oluşmaktadır kanısı çok yaygındır. Birçok çalışma çeşitli yaş grubunda bulunan insanların yeterli D vitamini almaya başladıktan sonra depresyon belirtilerinde iyileşmeler olduğunu kanıtlamıştır. Bunun tersini söyleyen ve bu vitaminin depresyona iyi gelip gelmediğini anlamak için daha fazla çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu belirten bilim insanları da vardır. Ancak şu eskiden beri söylenilegelmektedir; Güneş girmeyen eve doktor girer.
B-Demir eksikliğine bağlı kansızlık belirtileri: Çok yaygın olan bu hastalıkta genel olarak ortaya çıkan belirtiler yıllardan beri bilinmektedir. Ancak 17 Ocak 2022 tarihli bir makale bunları güncelleştirmiştir. Bu belirtileri sıra ile yazalım.
1-Olağandışı yorgunluk hali: Kandaki demirin normalin altında olduğu laboratuvarda tespit edilmese bile yeterli demirin olmaması (normal sınırlarda ama alt sınıra yakın) bile ilk başlarda kendisini yorgunluk ile belli eder. Demirin bağlandığı oksijen kaslara beyine, organlara daha az oksijen iletir ve bu da kendisini yorgunluk olarak gösterir. Buradaki yorgunluğun tipik özelliği sinirlilik ve halsizlik ile birlikte görülmesidir.
2-Solukluk: Özellikle diş etleri, tırnaklar, yüz ve dudakların iç kısımlarında daha belirgin olmak üzere kişide cilt rengi soluk bir hal almaktadır.
3-Nefes darlığı: Yine yeterli oksijen olmamasına bağlıdır ve ufak bir eforda bile nefes nefese kalınabilir.
4-Başağrısı: Önemli bir göstergedir. Sık sık ve tekrarlayıcı olma özelliğindedir. Özellikle kadınlarda adet görme zamanlarında artış göstermesi ilk olarak kansızlığı akla getirmelidir.
5- Çarpıntı: Muhtemelen bu da kalbin yeterli oksijeni alamaması kaynaklıdır. Hızlı, bazı anlarda da düzensiz kalp atımlarına rastlanılabilir. Koroner kalp hastalığı olanlarda demir eksikliği kansızlığı durumu kalp krizine kadar götürebilir.
6-Kuru ve cansız saçlar, bozulmuş tırnaklar: Sık görülürler. Bazı durumlarda özellikle doğurganlık çağındaki kadınlarda görülen kümeler halindeki saç dökülmesi demir eksikliğine bağlı olabilir. Tırnaklar kaşık gibi çukurlaşabilir ve çok kolay kırılırlar. Demir eksikliği kansızlığında ilk belirtilerden birisi kolayca ufalanan ve çatlayan tırnaklardır.
7-Dilde ağrılı şişme: Beraberinde ağız içinde de solukluk olması demir eksikliği belirtilerindendir. Dil şiş ve pürüzsüz bir görünüm alabilir.
8-Huzursuz bacak: İstirahat ederken bacaklarınızı hareket ettirme dürtüsü şeklinde karşımıza çıkar. Bacaklarda karıncalaşma, kaşınma hissiyatı oluşturabilir. Yapılan çalışmalar demir eksikliğine bağlı kansızlık durumlarında huzursuz bacak sendromunun 6 kat daha fazla görüldüğünü göstermiştir.
9- Garip yiyeceklere ilgi duyma isteği: Bunlardan en çok bilinenleri toprak, tebeşir, buz, kil, kir ve kâğıt yemeye istektir. Özellikle gebelikteki demir eksikliğinin ilk belirtilerinden birisi bu durumdur.
10-Depresyon: Demir eksikliği depresyon nedenlerinden birisidir. Gebe bireylerde bu daha da yaygın olabilir.
11-Soğuk eller ve ayaklar, enfeksiyonlara yatkınlık ve iştahta azalma da demir eksikliği kansızlığı esnasında ortaya çıkabilmektedir.
