banner4

banner5

“Minberdeki desenler geometrik bir yapıya uygun çizildi”

Tarihi eserleri ve mimarideki geometrik desenleri 15 yıldır inceleyerek analizlerini yapan Ketebe Yayınları Yazarı Serap Ekizler Sönmez, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerif minberindeki desenleri inceledi.

KÜLTÜR SANAT 30.07.2020, 16:14
“Minberdeki desenler geometrik bir yapıya uygun çizildi”
banner11

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerif’in açılmasıyla beraber dikkatleri üzerine çeken desenler de gün yüzüne çıktı. Caminin birçok yerinde desen görülürken minberdeki motifler dikkat çekti. Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nin minberindeki desenleri inceleyen Sönmez, bu çizimlerin rastgele olmadığını hepsinin bir geometrik yapıya ve fizik kurallarına göre çizildiğini ve her birinin farklı anlamlar içerdiğini belirtti.

“Minber üstündeki desenler geometrik bir yapıyla hazırlandı”

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerif minberinin üstüne yapılan desenlerin rastgele çizilmediğini, her birinin geometrik bir yapıya uygun olarak uygulandığını belirten Sönmez, “Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerif’ndeki minberin üstünde bulunan desenler bir alt yapı üzerinden giden uygulamalar fakat bunun tarihteki karşılığına baktığımızda bu uygulamaların tesadüf olmadığını görüyoruz. Yani minberde yer alan bir desen aslında klasik dönem minberleri arasında tekil bir uygulama. Sinan eserlerinde yer alan minberler ağırlıklı olarak beşgen kurgulu geometrik sisteme sahipler. Buradaki geometrik desenler ise on iki köşeli yıldız içeriyor. Dört katlı simetrili dediğimiz bir geometrik yapıya sahip. Yani kare birim hücreye sahip fakat parçalarını tek tek açılımlarına ayırıp incelediğimizde bunun erken örneklerinin de Anadolu Selçuklu’da başka varyasyonlarla uygulandığını görüyoruz. Tunceli Yelmaniye Camii’nde bulunan desen bunun altıgen kurgulu yani altı katlı simetrili bir geometrik sisteme sahip olan halidir” dedi.

“Farklı coğrafyalar farklı malzemeler”

Farklı coğrafyalarda olup aynı desenleri barındırmalarına rağmen Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’ni özel kılan durumu açıklayan Serap Ekizler Sönmez, “Aslında ilginç olan şey farklı coğrafyalarda ve farklı yapı malzemesi olmasına rağmen Ayasofya’yı özel kılan Memlük dönemine ait Mısır, Kahire’de bulunan Salih Talai Camii£nin minberinde yer alıyor olması. Orada ahşap bir uygulamayla burada ise mermer bir yapıyla karşımıza çıkıyor. Tek fark Salih Talai Camii’ndeki geometrik desenlerde, on iki genlerin içi farklı geometrik sistemlerle doldurulmuş. Bu da sanki farklı bir geometrik desen denenmiş gibi bir izlenim sunuyor. Aslında aynı desen on iki köşeli yıldızın içini doldurmak amacıyla yapılmış uygulamalar” şeklinde konuştu.

“Yapılan desenler mutlaka bir mesaj içeriyor”

Minber üstündeki desenlerin mutlak bir mesaj içerdiğini belirten Sönmez, “Desenlerin bir anlamı olup olmadığı soruluyor. Aslında bu desenin böyle bir anlamı vardır diyemeyiz. Fakat mutlaka bir mesaj içerdiği gerçeğinin altını burada çizmek istiyorum. Bu da aslında bilim dediğimiz şeyin duygusal-romantik yaklaşımlarla gelişemeyeceğine dair ciddi mesajlar içeriyor. Geometri biliminin gelişmesiyle paralel olarak geometrik desenlerin yapılarının da karmaşıklaştığını düşünürsek bu geometrik desenlerinde bilimden ciddi anlamda etkilenmiş olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla aklımızın galat-ı meşhur şeylerden ayrıca fikrimizin hatadan uzaklaşması için geometrik desenleri hayatımıza daha çok dahil etmemiz gerekiyor” diyerek sözlerini noktaladı.

Yorumlar (0)
-17°
sisli
Namaz Vakti 20 Ocak 2021
İmsak 06:47
Güneş 08:15
Öğle 13:19
İkindi 15:51
Akşam 18:13
Yatsı 19:36
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12