banner5

banner4

‘Mezar kurutan ilaç’ sofrayı zehirledi mi?

Alman devi Bayer, ‘Roundup’ tarım ilacındaki ‘glifosat’ın kansere yol açtığı iddiasıyla açılan davalardan feragat edenlere 11 milyar dolar ödeyecek. Karayolu çevresi, çalılık alanlar ve hatta mezarlıklarda yabani otları yok ettiği bilinen ilaç, Türkiye’de de çiftçiler tarafından yoğun olarak kullanılıyor. (Duygu Erdoğan/Milliyet)

GÜNDEM 26.06.2020, 09:10
‘Mezar kurutan ilaç’ sofrayı zehirledi mi?
banner11

Uzun yıllardır dünyanın konuştuğu ‘glifosat’ etken maddeli tarım ilaçları, Alman ilaç ve kimya devi Bayer’in; hakkında açılan davalarda anlaşmaya gitmesiyle yeniden gündemde...

Davaların nedeni ise, bu etken maddenin kansere yol açtığı iddiaları! 

İlaçları satanlar, yabani ottan kurtulmak için kullanılan ‘glifosat’ etken maddeli ilaçların; tüm yeşil bitkileri öldürme özelliği olduğu için mezarlık bölgesi, tren yolları, otopark alanları, kaldırım bölgelerindeki otlara karşı kullanılması uyarısını yapıyor.

Uzmanlar ilacın, toprağın ve toplumun sağlığı açısından risklerine dikkat çekiyor.

Alman Bayer’den yapılan açıklamada, ‘Roundup’ isimli ilaçta bulunan glifosat maddesinin kansere yol açtığı iddiasıyla şirket hakkında ABD’de açılan davalardan vazgeçmeleri için davacıların yüzde 75’i ile anlaşıldığı bildirildi. Anlaşmalar karşılığında 10.9 milyar dolarlık ödeme yapılacak.

Meyve, fındık, mısır

Ekili olmayan alanlardaki otları kurutmak için kullanılan bu ilaçlar, bağda bahçede ise yabani ottan kurtulmak için tercih ediliyor.

Özellikle meyve bahçelerinde kenarlarda, bahçe merkezinde çıkan yabani otun temizlenmesi; fındık ocaklarının ottan arındırılması; pamuk, kanola, mısır gibi ekim alanlarının temizlenmesi için sıkça tercih edildiği biliniyor.

Karadeniz Bölgesi’nden ulaştığımız bir fındık üreticisi, ilacın kullanım alanı dışına çıkarıldığını belirtirken, “Normalde yabani otlara, dikenlilere kullanılması gerekirken insanlar ot biçmek zor olduğu için arazinin tamamına da bu ilacı vurabiliyor” değerlendirmesini yaptı.

Bu ilaçların ekim alanları dışındaki otları yok etmek için tercih edildiğini vurgulayan Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı Hüseyin Demirtaş, şuna dikkat çekiyor:

‘Sık denetlenmeli’

“İlaçlama ile ekim ve hasat arasında bir zaman olmalıdır. En önemlisi ise, denetim. Mesela Türkiye’de iki yıl önce yasaklanan ilaçlardan, ‘depodakiler bitene kadar’ uygulaması nedeniyle hala kullanımda olanları var. Bu depolar nasıl depolar? Tarım ve Orman Bakanlığı’nın uygulamaları çok değerli ancak çok sıkı bir denetim gerekiyor. Yanı sıra tarımsal eğitime verdiğimiz önemi de artırmalıyız.”

‘Organik madde’yi artıralım

Ulusal Hububat Konseyi (UHK) tarafından yayınlanan ‘Toprak Organik Madde Raporu’, bitkisel üretimde verimi artıracak bir program çağrısı yapmıştı.

Türkiye’nin birçok tarım bölgesinde toprakta ‘can’ demek olan organik maddenin çoğunlukla yüzde 2’nin altında, hatta yüzde 1 sınırında. Uzmanlar bunu artrmak için seferberlik çağrısı yapıyor.

Muadilleri de var

‘Roundup’ ilacı piyasada en etkili ilaç olarak biliniyor ancak muadilleri de sık sık kullanılıyor. Fire, Akbash, Knock Out, Knockdown, Ranidap gibi yerli ilaçlar; etken maddenin ithal gelmesiyle sağlanıyor.

Geçmişte neler oldu?

Bayer, 14 Eylül 2016’da tohum ve tarım ilaçları üreticisi Amerikan Monsanto şirketini 66 milyar dolara satın aldığını duyurmuştu.

Bu satın alma öncesinde 2012’den bu yana ‘kanser’ iddiaları çeşitli araştırmaların gündeminde.

Bayer böylece dünyanın en büyük tohum ve tarım ilacı üreticisi haline geldi.

Monsanto şirketi mısır, soya fasulyesi, pamuk, buğday ve şeker kamışı gibi genetiği değiştirilmiş tohum ürünleriyle tanınıyor.

ABD’de üretilen soya’nın yüzde 90’dan fazlası, mısırın ise yüzde 80’den fazlasının Monsanto’nun GDO’lu tohumları kullanılarak üretildiği biliniyor.

40 yıldan uzun bir süre önce piyasa çıkarılan Roundup dünyanın en çok bilinen yabani ot ilacı.

Bayer, CEO’su Werner Baumann, anlaşmanın ‘belirsizliği’ sonlandırdığını, davadaki hastalıkta şirketin sorumluluğu olmadığını kaydediyor.

2015 yılında, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) glifosatın insanlarda muhtemel kanser yapıcı etkileri olduğunu açıkladı.

‘Tarlada ürün kalmaz’

Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı, ilacı yakından tanıdıklarını, yeşil olan tüm otu bitkiyi yok ettiğini söyledi. Arabacı, “Buralarda bağda bahçede ekipman girmeyen alanlardaki otları öldürmek amaçlı kullanılan bir ilaç. Ayrık otları için ekim alanı kenarlarında da kullanılabiliyor. ‘Mezarlık kurutan’ ilacı derler.

Özellikle mezar alanların çıkan otları temizlemek için kullanılırdı. Çiftçiler bu alanlarda kullanır ama içeriğini bilmez. Sonuçta ruhsatlı ilaçlar. Ama tarla alanına kullansa en başta zaten ortada ürün kalmaz. O yüzden kimi zaman hasat ardından kalan otlar için kullanılıp bekleme süresi geçtikten sonra ekim yapılır” diye konuştu.

‘Aynı makineye bile değdirmeyiz’

Pamuk ekim alanlarının etrafındaki otlar da benzer ilaçlarla yok ediliyor. Ancak tüm otları yok eden ilacın tarlaya sokulmaması için çiftçiler özellikle bilinçlenmiş durumda. İç Anadolu’dan bir üretici ise, çiftçinin ilaç ‘dozları’ konusunda uyarılması gerektiğini; ancak bölgede yaygın bir kullanım olmadığını belirtiyor.

Türkiye’nin önemli üretim merkezlerinden Kumluca’da ise çiftçiler ilacı tarlanın kenarına bile yaklaştırmadıklarını vurguluyor. Kumluca Ziraat Odası Başkanı Hidayet Kökce, “Karayolu kenarı, fundalık alanları, bahçede açık alanlar, çalılık çırpılık yerler gibi uygulama alanları var. Bizlerin özellikle tanığını ve meyveye sebzeye yaklaştırmadığımız ilaçtır. Çünkü tüm yeşili öldürür. İlaç makinesi olarak bile onu kullandığımız makineyi başka bir şeye değdirmeyiz” diye konuştu.

16 etken madde yasaklandı

Tarım ve Orman Bakanlığı geçtiğimiz günlerde 16 pestisit etken maddesinin yasaklanmasına karar verdi. Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği’nin öncülüğünde bir araya gelen Zehirsiz Sofralar Sivil Toplum Ağı’nın çalışmalarının bu yasaklamalarda etkisine dikkat çeken Zehirsiz Sofralar İletişim ve Kampanya Koordinatörü Turgay Özçelik, “Glifosat ya da diğer pestisitler için ‘tarım ilacı’ demek bile, onları masum gösteriyor. İlaç değil, ne yazık ki zehir bunlar. Türkiye’de de en çok kullanılan pestisitlerden biri glifosat. Yabancı otları öldürmek için kullanılıyor, ama biz insanlar dahil pek çok canlıyı zehirliyor. Onlara mahkum değiliz, tarım zehri kullanmadan da Türkiye’yi doyurmak mümkün” dedi.

‘Biyolojik mücadele lazım’

Tarım Yazarı Ali Ekber Yıldırım, habere ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımdan örnek verirken, “Türkiye’de yaygın kullanıldığını biliyorum. Bu haberin altına gelen yorumlarda da üreticilerin bizzat çok sık kullandıklarını iletmişler. Bakanlık zararlı ilaçların yasaklanması konusunda kararlar veriyor ama bir bakıyoruz 2 - 3 yıl daha kullanılıyor. Böyle bir şey varsa, bir damlasını bile hemen bitirmek lazım. Glifosat için Avrupa’da yasaklama çalışmaları var, ABD’deki dava ise bunun bir kabullenme olduğunu gösteriyor. Bu ilaçlardan kurtulmanın başlıca çaresi bakanlık tarafından da destek verilen biyolojik mücadele çalışmaları olur” diye konuştu.

“Tarım zehirleriyle ilgili daha radikal kararlar almak zorundayız” ifadesini kullanan Yıldırım, “Diğer temel bir çalışma ise ‘bilinçli kullanım’ olmalı. Üretici neyi ne için ve nasıl kullandığını çok iyi bilmeli. Sofraya gelene kadar toprağa da önemli zararlar veriliyor. Verim gelecek yıllarda çok azalabilir” dedi.

125 BİN KİŞİ PARA ALACAK

Bayer’in açıklamasına göre Roundup’la ilgili 125 bin civarında dava açan veya açmayan dosya için anlaşmaya varıldı. Bunun için ödenecek para ise 10.9 milyar dolar. Varılan anlaşmaya göre Bayer 8.8 milyar dolar ila 9.6 milyar dolar arası bir parayı hemen ödemeye hazır. 1.25 milyar dolarlık bir para ise ilerideki ihtilaflar için ayrıldı. Bayer’in ayrıca su konusunda ve başka bir ot ilacını konu alan 1.22 milyar dolarlık ayrı iki uzlaşmaya daha vardığı belirtildi.

Yorumlar (0)
banner26
21°
açık
Namaz Vakti 10 Temmuz 2020
İmsak 03:44
Güneş 05:37
Öğle 13:14
İkindi 17:11
Akşam 20:42
Yatsı 22:26
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 31 54
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 31 52
6. Alanyaspor 31 51
7. Fenerbahçe 31 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Göztepe 31 39
10. Antalyaspor 31 38
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 31 33
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 31 26
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 34 92
2. Man City 34 69
3. Chelsea 34 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 34 52
7. Sheffield United 34 51
8. Arsenal 34 50
9. Tottenham 34 49
10. Burnley 34 49
11. Everton 34 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 34 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 34 36
16. West Ham 34 31
17. Watford 34 31
18. Bournemouth 34 28
19. Aston Villa 34 27
20. Norwich City 34 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 35 76
3. Atletico Madrid 35 63
4. Sevilla 35 63
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Valencia 35 50
9. Athletic Bilbao 35 48
10. Granada 34 47
11. Osasuna 35 45
12. Levante 35 43
13. Real Betis 35 41
14. Real Valladolid 35 39
15. Eibar 35 36
16. Celta de Vigo 35 36
17. Deportivo Alaves 34 35
18. Mallorca 35 32
19. Leganés 35 29
20. Espanyol 35 24