banner4

banner5

Neymiş bu D vitamini?

BURSA 04.01.2021, 12:14 04.01.2021, 16:26
Neymiş bu D vitamini?
banner11

Covid-19 Pandemisi sonrasında bir kez daha şu anlaşıldı ki vücut direnci iyi olan ve buna bağlı olarak bağışıklık sistemi iyi çalışan insanlar çok sık hastalanmıyor ve hasta olsalar bile bunu hafif atlatıyorlar. Bu yüzlerce yıldır bilinen bir gerçek ancak ne hikmetse sanki yeni duyulmuş bir bilgi gibi söyleniyor. Ben de buna dahil olayım ve bağışıklık sisteminin belki de en önemli idarecilerinden olan D vitamini (artık hormon da deniliyor)sizlere güncel bilgiler dahilinde anlatayım.

Eskiler daha D vitamini bilinmeden çok yıllar önce güneş girmeyen eve hekim girer demişler. Güneş ışığında bir keramet olduğunu anlamışlar. Güneşten yararlanan insanların daha az hasta olduğunu gözlemlemişler. Öyle ki bir zamanların en öldürücü hastalıklarından olan (ve halen bazı ülkelerde bu devam ediyor) verem hastalığında kişileri temiz havalı yerlerde kurulan ve adına sanatoryum denilen sağlık birimlerinde yatırır, mevcut tedavilerine ek olarak belli zamanlarda güneşlenmeleri sağlanırdı. Böylece güneşten elde edilen D vitamini verem hastalığında birkaç yolla olumlu etkiler gösterebiliyordu.

Güneşten gelen ultrviyole (UV) ışınları A, B ve C tiplerindedir. UVC çok tehlikelidir ve şükürler olsun ki ozon tabakası bunları tutup bizlere gelmesini engelliyor. Kanser yapıcı etki UVA dadır ve cildin dibine kadar iner, cildi yaşlandırır. UVB ise güneş yanığından sorumludur. UVB ler D vitamini yapımına yol açar. Cam, plastik gibi maddeler UVB yi tutar ve D vitamini yapımını engeller ancak UVA yı tutamazlar ve esmerleştirebilirler.

Yükseklere çıkıldıkça güneş ışığı daha az yol kat edeceği için daha iyi ölçüde D vitamini yapılabilir. Zenith Açısı denilen bir açı vardır ve bu açıya göre güneş ışınlarının saat 10-15 arası daha etkin D vitamini yapımına neden olduğu bulunmuştur. Ülkemiz 36-40. Paraleller arasındadır. Buna göre mayıs ve kasım ayları arasında D vitamini yapabilmekteyiz. Kirli hava UVB yi uzaya geri yansıtır. Bu nedenle havası kirli olan bölgelerde bu durum dikkate alınmalıdır.

Cildi koyu olan kişilerde cilt kanseri olasılığı açık olanlara göre daha azdır. Ancak cilt koyulaştıkça D vitamini yapma süresi de uzar. Yani açık tenli insanlar daha hızlı D vitamini yaparlar. Kapalı giyim tarzı da güneşten UVB yi almada sıkıntılar doğurabildiği için bu kişilerin belirli bir oranda ve uygun bulacakları ortamda güneşten yararlanmaları gerekmektedir. İleri yaşlarda ciltteki D vitamini öncüsü olan 7-dehidrokolesterol maddesi 5 kat daha azalmaktadır. Buna bir de kolesterol düşürücü ilaçlar eklendi ise bu yaştakilerin çok daha dikkatli olması gerekmektedir. Bugüne kadar 3 binden fazla incelenmiş makaleye göre D vitamini kanser hücre ölümlerini arttırmakta, kontrolsüz hücre çoğalmasını engellemekte ve tümör dokusunun beslenmesini azaltmaktadır.

Özellikle cilt kanserinden korunmak için kullandığımız güneş kremlerinden 20 faktör üzeri olanların D vitamini yapımını azalttığına dair çalışmalar vardır. Deniz, kum, beton ve kardan yansıyan güneş ışınlarından da UVB alabilir ve D vitamini yapabiliriz.

D vitaminini büyük bir oranda güneşten elde etmekteyiz (%90). Gıdalardan aldığımız D vitamini ise ince bağırsaklardan emilerek önce karaciğere uğrayıp işlem görmektedir. D vitamininin en çok bulunduğu besin soğuk su balıklarıdır. Birim ağırlığı başına bu vitaminden en zengin balık kılıç balığıdır. Ördek yumurtasında tavuk yumurtasının 5 katı daha fazla bulunur. Etler, sakatatlar, süt, yumurta, peynir, tereyağı, mantar da iyi D vitamini kaynaklarıdır. Sebzelerden ise ısırgan, maydanoz, yonca, semizotu ve yulaf D vitamini içermektedir.

Gelelim gerçeklere. Yapılan birçok çalışma özellikle kış aylarında ülkemiz kadınlarının tamamına yakınında D vitamini eksikliği olduğunu gösteriyor. Daha sayfalarca yazabileceğim yararları olan bu vitamin için maalesef gereken gayret gösterilmiyor. Tekrar tekrar ve sizleri sıkboğaz etmeden bir daha yazayım. Ne koyarsanız aşınıza o gelecektir kaşığınıza.

Yorumlar (0)
-1°
açık
Namaz Vakti 16 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:18
İkindi 15:48
Akşam 18:10
Yatsı 19:33
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Galatasaray 17 33
4. Gaziantep FK 17 31
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 17 26
9. Antalyaspor 18 24
10. Konyaspor 17 22
11. Sivasspor 17 22
12. Başakşehir 17 22
13. Kasımpaşa 17 22
14. Malatyaspor 17 21
15. Rizespor 17 21
16. Göztepe 17 19
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 17 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Liverpool 17 33
3. Man City 16 32
4. Leicester City 17 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Southampton 17 29
8. Aston Villa 15 26
9. Chelsea 17 26
10. West Ham 17 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 17 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 18 22
15. Newcastle 17 19
16. Burnley 16 16
17. Brighton 18 14
18. Fulham 16 12
19. West Bromwich 17 8
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12