banner4

banner5

Güncel bir sağlık problem: uyuz

Burtom Konur Cerrahi Tıp Merkezi Dermatoloji Uzmanı, Doç. Dr. Seval Doğruk Kaçar güncel bir sağlık problem olan uyuz hakkında önemli bilgiler verdi.

BURSA 06.02.2020, 13:44
Güncel bir sağlık problem: uyuz
banner11

Güncel sağlık problemi ve kaşıntılı bir deri hastalığı olan uyuzun çok bulaşıcı olduğunu ifade eden Burtom Konur Cerrahi Tıp Merkezi Dermatoloji Uzmanı, Doç.Dr.Seval Doğruk Kaçar, “Uzun yıllar boyunca gelişmiş ülkelerde nadir görülen ve zaman zaman salgınlar yapan bir hastalık olarak bilinirken ülkemizde ve dünyada uyuz görülme sıklığı son dönemde çok artmıştır. Bu artışta politik ve sosyoekonomik sebepli göçlerin etkili olduğu düşünülmektedir. Uyuz, sarcoptes scabie var hominis olarak bilinen küçük bir akar türünün neden olduğu bir cilt hastalığıdır. Böcek benzeri bu akarın deri altına yerleşmesi ile ortaya çıkan hastalık; vücudun farklı bölgelerinde kaşıntı, döküntü ve kaşımaya bağlı cilt yaralarına neden olabilir. Özellikle el, koltuk altı, karın, parmak aralarında kaşıntı ve döküntüler olur. Daha çok hastane, huzurevi, askeri kışlalar, bakım evleri gibi kalabalık ortamlarda aynı kıyafetleri giyen, aynı yatağı paylaşan kişiler arasında daha kolay yayılır. Uyuz, sanılanın aksine kedi ve köpek gibi hayvanlardan insana bulaşmaz. Geceleri yoğun şekilde kaşıntıya neden olan hastalık zamanında tedavi edilmediğinde ciltte yaralar oluşturabilir. Uyuz sürme ilaçlar ile kısa süre içinde kolayca tedavi edilir. Uyuz paraziti taşıyan biriyle doğrudan temas eden kişiler hastalığı kolayca kapabilir. Cinsel yolla da bulaşan parazit, ev halkı arasında da bir salgın şeklinde yayılabilir. Irk, cinsiyet ya da herhangi bir sosyal sınıf ayırt etmeksizin yayılan bu hastalıktır; çocuk bakım tesisi, huzurevi ve cezaevi gibi kalabalık ortamlarda yaşayanlarda daha yaygın görülür. Bu parazit bulaşan kişi; herhangi bir belirti taşımadan da sağlıklı bir kişiye paraziti bulaştırabilir” dedi.

Hastalık nasıl oluşur?

“Çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük olan uyuz böceği; deri altına girdiğinde burada yumurtlar; deri altında delikler ve tüneller açarak hızla ürer” diyen Kaçar, “Yetişkin dişi akar, yumurtalarını derinin üst katmanı olan epidermis isimli cilt tabakasına yerleştirdikten sonra tüm hayatı boyunca insan derisinde yaşayabilir. Kaşıntının akara ve ürettiği proteinlere karşı bir aşırı duyarlılık reaksiyonu sonucu olduğu düşünülmektedir. Böcek vücuda girdikten sonra kaşıntının olması için 2-6 hafta kadar bir süre geçer” diye konuştu.

Uyuzun en yaygın belirtisinin geceleri görülen şiddetli kaşıntılar olduğunun altını çizen Kaçar, “Genellikle parmak aralarında, dirsek, bilek, bel, kalça, koltuk altında görülen ve sivilceye benzeyen kırmızı renkli kabarcıklar, yaralar ve döküntüler görülür. Daha yaygın şekilde kızarıklık ve döküntüler olabilir. Uyuz bulaşan kişinin cildinde bazen dişi uyuz akarının deri yüzeyinin hemen altında tünel açması nedeniyle, minik oyuklar görülebilir. Uyuz akarları, genellikle parmaklar arasında, bilekteki deri büklümlerinde, diz, dirsek, penis, meme ucunda yaşamını sürdürürler. Bebeklerde ve çocuklarda saçlı deri, yüz, boyun ve ayak altlarında sulu kaşıntılı yaralar şeklinde görülebilir. Bir kişiye ilk kez bu akarlar bulaştırdığında, belirtiler bir iki ay ortaya çıkmayabilir ancak buna rağmen bu kişiler hastalığı çevrelerine bulaştırabilirler. Bir kişi daha önce uyuz kapmışsa ikinci bulaşta hastalık daha erken ortaya çıkabilir. Yoğun kaşıntılar ve cilt tahrişleri nedeniyle başka cilt enfeksiyonlarının gelişmesi de kolaylaşır” ifadelerini kullandı.

Uyuz tanısı nasıl koyulur?

Doktor tarafından yapılacak sorgulama, muayene ve bulguların değerlendirilerek tanı koyulduğunu anlatan Kaçar, “Gece kaşıntısı olması, evde yakın çevrede kaşınan başkalarının varlığı ve uyuza ait bazı özel bulgular değerlidir. Bazı durumlarda deriyi büyüten özel cihazlar ya da deriden alınacak örnekler incelenerek uyuz böceği de gösterilir. Uyuzun tedavisinde daha çok krem ve losyonlar kullanılır. Uyuza yakalanan kişinin yanı sıra hastanın ailesinin ve hasta ile yakın temasa geçenlerin de şikayeti olmasa bile tedavi edilmesi gerekir. Bu noktada; hastanın yatak örtülerinin, nevresim takımlarının, kullandığı havluların ve kıyafetlerinin tedavi öncesinde en az 60 derece ısıda sıcak suda yıkanması ve dikiş yerlerinden tersinden ütülenmesi önerilir. Yıkanamayan eşyaların ağzı sıkıca kapalı bir torbaya konulması ve en az 72 saat torbada bekletilmesi de parazitlerin ölmesi için yeterlidir. Ev ve arabanın detaylı bir şekilde dezenfektan ile temizliği önerilir. Çünkü uyuz akarları; insan vücudu dışında 72 saatten daha uzun süre yaşayamaz. Tedavi esnasında doktor tarafından reçete edilen ilaçların kullanılması oldukça önemlidir. Tedavi esnasında genellikle doktor tarafından reçete edilen vücut krem ve losyonlarının, ilaç reçetesindeki talimatlar doğrultusunda vücuda sürülmesi gerekir. Bazı durumlarda doktor tarafından ağızdan alınan ilaçlar da yazılabilir” dedi.

Verilen ilaçların nasıl kullanılması gerektiğini vurgulayan Kaçar, “Doktor tarafından reçete edilen uyuz krem ve losyonları boyun bölgesinden başlayarak, ayaklara hatta ayak parmaklarına kadar sürülmelidir. Söz konusu çocuklar ve küçük bebekler olduğunda ise uyuz krem ve losyonları; yüze, tüm kafaya hatta kafa derisine kadar sürülmelidir. Uyuz krem ve merhemlerinin vücuda sürülmeden önce kişinin kesinlikle yıkanması gerekir; krem ve merhemler; muhakkak temiz ve kuru cilde uygulanmalıdır. İlaç talimatlarında belirtilen sürelerde uyuz krem ve losyonlarının vücutta kalması şarttır. Uyuz tedavisi tamamlandıktan sonraki ilk birkaç hafta boyunca kişinin vücudunda tüm uyuz akarlarını ve yumurtaları ölmüş olsa dahi kaşıntı devam edebilir. Ancak kaşıntının 2. ya da 4. haftadan sonra başladığı durumlarda ya da ciltte yeni oyukların, sivilce benzeri döküntülerin çıkması üzerine tekrar tedavi gerekebilir” şeklinde konuştu.

Nelere dikkat edilmeli?

“Kaşıntının yüzlerce sebebi arasından biri olan uyuz ile ilgili farkındalık oluşturmak önemlidir. Çünkü kolay bulaşır ve salgınlar yapar. Aile ve yakın çevrede kaşıntıları olan kişiler, gece artan kaşıntı şikayeti olanlar, özellikle parmak araları, el bilekleri erkeklerde genital bölge kadınlarda meme bölgesinde olan kaşıntılarda uyuz açısından değerlendirilmek üzere doktora başvurmalıdır” diyerek sözlerini sürdüren Kaçar, “Uyuz bulaşı için yakın temas gerekir. Aynı yatağı paylaşmak, aynı eşyaları paylaşmak, el ele tutuşmak gibi uzun süreli temaslarda bulaş riski daha yüksektir. Bunun yanında globalleşen ve modernleşen dünyada, gereken hijyenik koşullara dikkat edilmez ise oteller, güzellik/spor salonları, kuaförler, berberler, yolculuklarda oturulan koltuklar gibi pek çok yer bulaştırıcı kaynak olabilir. Uyuz tanısı alan kişilerin önerilen tedaviyi talimatlarda belirtilen doz ve sürede kullanması, tanı alan hastayla aynı evi paylaşan herkesin tedavi alması, eşyaların gerekli şekilde hijyeninin sağlanması tam iyileşme için şarttır” dedi.

Yorumlar (0)
sisli
Namaz Vakti 17 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:16
Öğle 13:19
İkindi 15:49
Akşam 18:11
Yatsı 19:34
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 17 33
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Sivasspor 18 23
11. Başakşehir 18 23
12. Konyaspor 18 22
13. Göztepe 18 22
14. Kasımpaşa 17 22
15. Malatyaspor 17 21
16. Rizespor 17 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Leicester City 18 35
3. Liverpool 17 33
4. Man City 16 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12