Marmara Belediyeler Birliğinin kuruluşunun 50. yıl etkinliklerinin ilki olan "50 Yıldır Marmara Denizi için Birlikte" programı Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde dün gerçekleşti.
Toplantıda Marmara Denizi’ndeki müsilaj sorunu ele alındı.
Müsilaj, denizdeki biyolojik üretimin ilk basamağı olan bitkisel planktonun (fitoplankton) bazı çevresel faktörlerin tetiklemesiyle aşırı çoğalmasının bir ürünü olarak deniz suyuna salgıladıkları sümüksü, şeffaf, yapışkan bir organik maddedir.
Bu madde Marmara Denizi’nde hükümdarlığını yaymış durumda
Bu sebeple bu toplantı çok kritik bir toplantıydı…
***
Şüphesiz ki denizler sağlıklı bir dünyaya sahip olmak için kilit role sahiptir.
Marmara Denizi Eylem Planı Bilim ve Teknik Kurulu Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı, "Denizde Müsilaj Görmek Ne Demek?" oturumunda "Marmara Denizi ve müsilaj" konulu bir sunum gerçekleştirdi.
"Ben biraz gerçekleri konuşacağım, bu esnada ne olur üstünüze alının ve bana kızın" şeklinde sözlerine başlayınca Sarı, tüm dikkatleri daha da üzerine çekti.
Prof. Dr. Mustafa Sarı’nın sunumunu sonuna kadar dinlerken Marmara Denizi’nin nasıl can çekiştiği ve bütün zamanların en korkutucu çevre felaketlerinden birini yaşadığı bir kez daha anlaşıldı.
MARMARA ‘BEN ÖLÜYORUM’ DİYOR. DENİZİN ALTINDA HAYAT BİTİYOR
Şaşkınlık içerisinde izlediğimiz, belki de bir öyküde, ya da yaratıcı bir filmde karşılaşacağımız kurgusal gerçeklik konusu olabilirdi bu müsilaj. Fakat şu an gerçeğin ta kendisi. Marmara’nın dört bir köşesine hükmetmiş.
Prof. Dr. Mustafa Sarı’nın anlattıklarından aldığım bazı önemli notları paylaşayım:
· Müsilaj nedeniyle birçok canlıya yuva olan deniz çayırları, mercanlar ve diğer canlılar ölüyor.
· Deniz suyunu filtre eden midyeler de ciddi kayıplar yaşanmış.
· Suyu insanların arıtmasından bile daha iyi arıtan deniz süngerleri kirlendi.
· Balıkçılığa ciddi zararları oldu. Balıkçı tekneleri çalışamaz duruma geldi. Küçük balıkçılar perişan halde. Avcılık etkilenince sadece hamsi, istavrit, sardalya, karides… Sadece bu 4 türü avlayabiliyoruz. Oysa kılıç balığı gibi birçok türden balık var. Ve hepsi müsilajdan dolayı başka denizlere kaçtı.
· Tabii bunların yanında turizmde etkilendi. Müsilajı yoğun olan bir denize kimse girmek istemez sonuçta…
Bu lise böyle uzayıp gidiyor.
UMUT VAR MI? ÇIRÇIR BALIĞININ BİLE UMUDU VAR
“Kısa vadede çözülebilecek bir problem değil ama UMUT VAR” dedi Sarı ve sık sık dalış yaptığı Marmara Denizi’nin altında gördüğü ilginç manzaraları anlatırken ÇIRÇIR BALIĞI hikayesi dikkatimi çekti.
Dipte yaşayan ve “ot balığı” olarak da bilinen bir Lapin balığının uyurken müsilaja yakalanarak öldüğünü anlatan Mustafa Sarı, “Lapin’e üzülürken bir başka dalışta Çırçır balığı ailesine denk geldim. Denizde kuş gibi yuva yapan nadir balıklardan biridir. Dişi balık müsilaj parçaları ile etraftan bulduğu çöpleri birleştirip yuva yapmış, yumurtalarını bırakmış. Erkek balık yumurtaların başında başka canlılara yem olmasınlar diye bekliyordu. Lapin’i öldüren müsilaj çırçır balığı ailesine yuva olmuştu. Çırçır balığının bile müsilaja rağmen umudu var, bizim niye olmasın” ifadelerini kullandı.
SANIYORLAR Kİ ATIKLAR KARADENİZ’E GİDİYOR…
Marmara Denizi’ni astımlı çocuğa benzeten Sarı, yanlış bilinen bir gerçeği de anlatarak şunları söyledi:
“Deniz iki tarafta dar boğazlarla nefes almaya çalışıyor. Işık geçirgenliği düşmüş azot fosfor dengesi bozulmuş bir Marmara Denizi'miz var. Evsel atıklarda ileri biyolojik arıtmadan geçirilen oran yüzde 51,7. Bandırma'nın arıtma tesisi yok pompalama tesisi var. Marmara Denizi'ne bu tesisle derin deşarj yapılıyor. Denize kıyısı olan belediyelerin birbirinden farkı yok, atıkları pompalarla basıyorlar. Sanıyorlar ki akıntıyla Karadeniz'e gidiyor. Akıntı körfezlere uğramıyor. Durağanlık bu işte. Gönderdiğiniz atıklar Marmara'da kalıyor.”
Filmlere yaratıcı kurgu olması gereken bu konu gerçeğin ta kendisi. Yapılması gerekenler de belli. Umarım daha da geç kalmadan harekete geçilir...